Aneurizma e aortës abdominale

Përkufizimi i aneurizmës së aortës abdominale

Aneurizma e aortës abdominale (AAA) përkufizohet si një zgjerim fokal i aortës në të gjithë trashësinë e saj që tejkalon me më shumë se 50% diametrin e saj normal. Aorta abdominale e vendosur poshtë arterieve renale (infrarenale) është vendi më i shpeshtë i aneurizmës aortike. Në aortën infrarenale, një diametër maksimal ≥3,0 cm është aneurizmal tek shumica e pacientëve.

Historiku mjekësor dhe faktorët e rrezikut

Historiku mjekësor i pacientit lejon identifikimin e faktorëve të rrezikut për zhvillimin e një AAA dhe faktorëve të rrezikut të lidhur me rupturën.

Duhet t'i kërkohet pacientit dhe kujdestarëve të tij të mundshëm nëse një diagnozë e AAA është vendosur në të kaluarën ose nëse është kryer tashmë një riparim i AAA. Anamneza mund të ndihmojë gjithashtu në përcaktimin nëse manifestimet klinike janë ka gjasa të lidhura me një AAA të mundshme sesa me një patologji tjetër.

Simptomat potencialisht të lidhura me AAA (për shembull, dhimbja) mund të imitojnë ato të shumë sëmundjeve të tjera; megjithatë, tek pacientët që dihet se kanë një AAA ose që është treguar më pas se kanë një AAA, simptomat supozohen të jenë për shkak të aneurizmës derisa e kundërta të vërtetohet në mënyrë të qartë.

Karakteristikat klinike

• Asimptomatike: Shumica e pacientëve me AAA nuk paraqesin asnjë simptomë. AAA asimptomatike mund të zbulohet me rastin e një ekzaminimi te pacientët që paraqesin faktorë rreziku për AAA, gjatë një ekzaminimi fizik rutinë ose me rastin e ekzaminimeve imazherike që synojnë të vlerësojnë një gjendje pa lidhje me sëmundjen.
  
• Simptomatike: Simptomat e një AAA mund të shfaqen nëse aneurizma zhvillohet shpejt, nëse është bërë mjaftueshëm e madhe për të shtypur strukturat përreth, nëse është një aneurizëm inflamatore ose infektive, ose nëse është rupturuar.
  
  Pacientët që vuajnë nga një AAA simptomatike paraqesin më shpesh dhimbje abdominale, të shpinës ose të kyçit, të cilat mund të jenë ose jo të lidhura me një rupturë të AAA.
  
  Triada klasike e dhimbjes akute abdominale, shtrirjes abdominale dhe paqëndrueshmërisë hemodinamike është e pranishme tek afërsisht 50% e pacientëve që vuajnë nga një rupturë e AAA. AAA mund të paraqesë gjithashtu manifestime të tjera klinike si një ishemi e gjymtyrëve (akute ose kronike) ose manifestime të tjera sistemike (ethe, keqndjerje).

Diagnostika

Megjithëse aneurizma e aortës abdominale (AAA) mund të dyshohet në bazë të faktorëve të rrezikut dhe karakteristikave klinike, duke përfshirë palpimin abdominal ose rezultate të tjera të ekzaminimit fizik, një diagnozë definitive kërkon studime imazherike abdominale që tregojnë një zgjerim fokal të aortës që plotëson kriteret e një aneurizme (>1,5 herë diametrin normal). Palpimi abdominal i vetëm nuk mund të përdoret për të diagnostikuar ose përjashtuar një AAA dhe ndikohet nga rrethana abdominale e pacientit.

Imazheria abdominale

Ekografia abdominale dhe tomografia e kompjuterizuar abdominale janë njëkohësisht shumë të ndjeshme dhe shumë specifike për të diagnostikuar një aneurizmë të aortës abdominale (AAA), por ato rekomandohen në rrethana të ndryshme klinike (algoritmi 1) në varësi të pranisë së simptomave dhe gjendjes hemodinamike të pacientit.

• Asimptomatike – Për shumicën e pacientëve asimptomatikë, ne rekomandojmë ekografinë abdominale si metodë fillestare të diagnostikimit. Ekografia është joinvazive dhe kosto-efektive për të diagnostikuar një aneurizmë të aortës abdominale (AAA) tek pacientët asimptomatikë.
  
• Simptomatike 
  • Hemodinamikisht stabile – Për shumicën e pacientëve simptomatikë hemodinamikisht stabilë, ne rekomandojmë tomografinë e kompjuterizuar (TK) abdominale si metodë fillestare të diagnostikimit.
    
    TK abdominale siguron detaje anatomike shtesë që identifikojnë aneurizmën e rupturuar, aneurizmën e infektuar, aneurizmën inflamatore dhe karakteristika të tjera të rëndësishme për menaxhimin e mëtejshëm të AAA-ve simptomatike.
    
    TK abdominale mund të identifikojë gjithashtu patologji të tjera që mund të jenë në origjinë të simptomave.
    
  • Hemodinamikisht i paqëndrueshëm – Për pacientët simptomatikë hemodinamikisht të paqëndrueshëm dhe të dyshuar për të paraqitur një AAA të rupturuar, kur një diagnozë e AAA NUK është e njohur më parë, ne sugjerojmë një ekzaminim ekografik të synuar (në sallën e kujdesit, sallën e operacionit) për të konfirmuar ekzistencën e një aneurizme para eksplorimit, me kusht që të jetë menjëherë e disponueshme.
    
    Pacientët që paraqesin një AAA të njohur dhe simptoma e shenja klasike të rupturës përgjithësisht orientohen drejt një riparimi pa pasur nevojë për një imazheri paraoperative.

Burimi: UpToDate