Dhimbja e shpinës (lombalgjia)

Epidemiologjia dhe etiologjia e lombalgjive

Shumica e pacientëve që paraqiten për dhimbje të shpinës në institucionet e kujdesit parësor do të vuajnë nga dhimbje jospecifike të shpinës. Këta pacientë përgjithësisht do të përmirësohen brenda disa javësh deri në disa javë falë kujdesit konservator ose personal. Më pak se 1 për qind do të kenë etiologji të rënda (për shembull, tumor malinj ose infeksion). Më pak se 10 për qind do të kenë etiologji specifike më pak të rënda (për shembull, frakturë vertebrale nga kompresimi, radikulopati ose stenozë vertebrale)

Vlerësimi fillestar i lombalgjisë

Një anamnezë e fokusuar dhe një ekzaminim fizik janë të mjaftueshme për të vlerësuar shumicën e pacientëve që vuajnë nga dhimbjet e shpinës që datojnë më pak se katër javë. Anamneza dhe ekzaminimi fizik duhet të identifikojnë karakteristikat që sugjerojnë se imazheria dhe/ose vlerësime të tjera janë të indikuara.

Shumica e pacientëve që vuajnë nga lombalgjia më pak se katër javë nuk kanë nevojë për imazheri. Ndër pacientët e parë në kujdesin parësor, më pak se 1 për qind do të kenë nevojë për imazheri të avancuar të menjëhershme (për shembull, imazheri me rezonancë magnetike [IRM] ose tomografi e kompjuterizuar [TDM]).

Çdo pacient që paraqet simptoma të kompresimit të palcës kurrizore ose të bishtit të kalit ose deficite neurologjike progresive dhe/ose të rënda duhet t'i nënshtrohet menjëherë një IRM të kolonës lumbare për një vlerësim më të thelluar dhe një orientim urgjent te një specialist. Këto simptoma dhe shenja përfshijnë një mbajtje të re urinare, inkontinencë nga mbifryrja e fshikëzës, një inkontinencë të re fekale, një anestezi në shalë dhe deficite motorike të rëndësishme jo të lokalizuara në një rrënjë të vetme nervore.

Pacientët e tjerë që mund të kenë nevojë për imazheri gjatë vlerësimit fillestar përfshijnë ata që paraqesin një dyshim të moderuar deri të lartë për infeksion të kolonës vertebrale, faktorë rreziku për kancer metastatik dhe një dyshim për frakturë vertebrale nga kompresimi.

Vlerësimi i mëvonshëm i pacientëve që paraqesin simptoma të vazhdueshme

Pacientët që nuk janë përmirësuar pas katër deri në gjashtë javë trajtimi konservator dhe që nuk kanë marrë imazheri gjatë vlerësimit fillestar rivlerësohen:

Pacientët që paraqesin simptoma të vazhdueshme për shkak të radikulopatisë lumbo-sakrale ose stenozës vertebrale që janë kandidatë dhe të interesuar për terapi invazive (për shembull, kirurgji ose injeksion peridural për radikulopatinë) duhet t'i nënshtrohen një IRM të kolonës lumbare për një vlerësim më të thelluar.

Tek pacientët që vuajnë nga lombalgjia që paraqesin faktorë rreziku për kancer, vlerësojmë shpejtësinë e sedimentimit të eritrociteve (VS) ose proteinën C-reaktive (CRP) dhe radiografi të thjeshta.

Ndër pacientët e tjerë që mund të kenë nevojë për imazheri janë ata që shqetësohen për spondiloartritin aksial dhe artrozën.

Tek pacientët e tjerë për të cilët nuk ka shqetësim për një etiologji të veçantë, përgjithësisht trajtojmë me një trajtim konservator për tetë javë shtesë.

Për pacientët pa shqetësim për një etiologji të veçantë dhe që nuk janë përmirësuar pas 12 javësh në total, përgjithësisht bëjmë një imazh me një radiografi të thjeshtë dhe shqyrtojmë referime për një vlerësim dhe trajtim më të thelluar.

Burimi: UpToDate