Përkufizimi i osteoporozës
Osteoporoza karakterizohet nga një masë e ulët kockore, një çrregullim i mikroarkitekturës dhe një brishtësi e skeletit, duke sjellë një ulje të qëndrueshmërisë së kockave dhe një rrezik të shtuar të frakturës. Ulja e rezistencës kockore lidhet me shumë faktorë përveç densitetit mineral kockor (DMK), veçanërisht ritmet e formimit dhe të resorbimit kockor (ripërtëritjes), gjeometria kockore (madhësia dhe forma e kockës) dhe mikroarkitektura.
Manifestimet klinike
Frakturat me traumë të vogël janë manifestimi kryesor klinik i osteoporozës. Frakturat e brishtësisë janë ato që ndodhin spontanisht ose pas një traume që normalisht nuk do të shkaktonte frakturë, si një rënie nga lartësia e vet ose më pak. Osteoporoza nuk paraqet asnjë shenjë ose simptomë derisa të ndodhë një frakturë, si për shembull në zonën ilio-pubike. Ndërlikimet e frakturave përfshijnë dhimbjen, deformimin, paaftësinë dhe humbjen e gjatësisë.
Diagnoza
Një diagnozë klinike e osteoporozës mund të vendoset në secilin prej konteksteve të mëposhtme:
- Frakturë brishtësie – Një diagnozë klinike e osteoporozës mund të vendoset në prani të një frakture brishtësie, veçanërisht në nivelin e shtyllës kurrizore, kofshës, radiusit distal, humerusit, brinjëve dhe pelvisit, pavarësisht nga DMK.
- DMK – Në mungesë të një frakture brishtësie, vlerësimi i DMK me anë të mineralometrisë është testi standard për të diagnostikuar osteoporozën, sipas klasifikimit të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH). Një T-score ≤ -2,5 (domethënë të paktën 2,5 devijime standarde nën mesataren për një popullatë referimi të të rriturve të rinj) është në përputhje me një diagnozë të osteoporozës, pavarësisht nëse ka ose jo frakturë brishtësie.
- Rrezik i lartë frakture – Pacientët që paraqesin një masë të ulët kockore (osteopeni ; e përkufizuar si një T-score midis -1,0 dhe -2,5) të cilët nuk plotësojnë asnjërin nga dy kriteret e para, një diagnozë klinike e osteoporozës mund të vendoset gjithashtu mbi bazën e një rreziku të lartë frakture. rreziku i vlerësuar i frakturës. Ne përdorim mjetin e vlerësimit të rrezikut të frakturës (FRAX) për të vlerësuar rrezikun e frakturës. Mjeti online FRAX ofron një probabilitet 10-vjeçar specifik për secilin vend të frakturës osteoporotike të madhe, duke përdorur faktorët e rrezikut klinik dhe DMK kur janë të disponueshëm. Në Shtetet e Bashkuara, për shembull, një diagnozë klinike e osteoporozës mund të vendoset kur probabiliteti FRAX 10-vjeçar i frakturës osteoporotike të madhe është ≥ 20 për qind ose kur probabiliteti 10-vjeçar i frakturës së kofshës është ≥ 3 për qind.
Vlerësimi i osteoporozës
Të gjitha gratë menopauzale me osteoporozë duhet t’i nënshtrohen një anamneze, një ekzaminimi fizik dhe një vlerësimi bazë laboratorik. Studimet fillestare laboratorike duhet të përfshijnë një formulë të plotë të gjakut (CBC), një profil biokimik dhe 25-hidroksivitaminën D.
Nevoja për një vlerësim shtesë laboratorik varet nga vlerësimi fillestar dhe nga Z-score. Gratë që paraqesin anomali gjatë testeve fillestare laboratorike, rezultate të dyshimta në anamnezë ose në ekzaminimin fizik që sugjerojnë një shkak dytësor të osteoporozës, ose Z-score ≤ -2 mund të kenë nevojë për një vlerësim shtesë për këto shkaqe dytësore.
Trajtimi i osteoporozës
Trajtimi i osteoporozës synon kryesisht të parandalojë frakturat, të ngadalësojë humbjen kockore dhe të rrisë densitetin mineral kockor (DMK). Këto janë opsionet e ndryshme terapeutike në dispozicion për trajtimin e osteoporozës :
- Ndryshime të stilit të jetesës :
- Konsumimi i një ushqimi të ekuilibruar të pasur me kalcium dhe vitaminë D.
- Praktikimi i rregullt i aktiviteteve fizike me ndikim të moderuar (ecja, noti, etj.) për të forcuar muskujt dhe për të stimuluar formimin kockor.
- Të shmanget pirja e duhanit dhe të kufizohet konsumi i alkoolit.
- Trajtimi medikamentoz
- Trajtimi kirurgjikal
Trajtimi i osteoporozës duhet të përshtatet me rastin e secilit pacient, në varësi të moshës, gjinisë, historikut mjekësor dhe ashpërsisë së sëmundjes. Është e rëndësishme të konsultoheni me një mjek specialist për të vlerësuar rrezikun tuaj të frakturës dhe për të përcaktuar trajtimin më të përshtatshëm për ju.
Burimi : UpToDate